Yağlı Tohumlar Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Yağlı Tohumlar Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Yağlı Tohumlar; İnsan beslenmesinde kalori oluşturan yiyeceklerin önemli bir rolü vardır. Günlük olarak ortalama 3000 ve 3500 kalori alan bir insan organizması için bu enerjiyi sağlayabilecek en önemli olan yiyecek grubunu yağdan meydana gelir. Yağlar, protein ve karbonhidratlarla birlikte beslenmenin üç ana grubundan biridir. Beslenmede kullanılan yağlar ihtiva ettikleri doymuş ve doymamış yağ asitleri miktarına nazaran kalite derecesine ayrılırlar. Doymuş olan yağ asitlerinin düşük olması kalp ve damar rahatsızlıkları ve kolesterol tehlikesinin düşürülmesi maksadı için tercih edilir.

Doymuş yağ asidi miktarının hayvansal kaynaklı olan yağlara nazaran daha düşük olması sebebiyle bitkisel yağlar insan beslenmesinde oldukça büyük önemi vardır. Doymuş yağ asidi yüzdesi yağ türleri itibariyle, ayçiçeği yağında %11, soya yağında %15, mısır özü yağında %13, kolza yağında %6, zeytinyağında %14, tereyağında ise %66'dır. Gelişmiş olan ülkelerde insan başına toplam yağ tüketimi 54 kilo grama kadar çıkmakta, bunun 25 kilo gramını bitkisel yağlar meydana getirmektedir. Ülkemizde bulunan bitkisel yağ tüketimi ise kişi başına 17 kilo gram olup, sağlıklı olan bir beslenme için bunun 24 kilo grama kadar yükseltilmesi gerekir. Bunun için bitkisel yağ imalatının yükseltilmesi zorunludur.

Ülkemizde bulunan bitkisel yağ açığının önüne geçilmesi için yağlı tohum imalatı potansiyelinin yükseltilmesine büyük ihtiyaç bulunmaktadır. Bu bakımdan, bitkisel yağ sanayinde kullanılmakta olan ayçiçeği, pamuk ve soya fasulyesinin imalatının yükselişini sağlamakla beraber, diğer yağlı tohum bitkilerinin de yağ sanayinin girmesi sağlanmalıdır. Yağlı tohum imalatını yükseltmede yalnızca ekiliş bölgelerinin başka kültür bitkilerinin aleyhine ekiliş bölgelerini yükseltmek yerine, sulanan tarım bölgelerinin genişlemesine paralel olarak yağlı tohum ekilişlerinin genişletilmesi ve yüksek verimli olan çeşitlerin kullanılması ilk önce ele alınmalıdır.

Özellikle nadas bölgelerinin daraltılması, alternatif yağlı tohumlu bitkiler 2. Ürün ekimiyle beraber devreye sokulmalıdır. GAP çevresindeki sulu tarım potansiyelinin ekonomik olan bir verimlilik ile kullanılabilmesinde yağlı tohum bitkileri oldukça önemli bir payı vardır. Ekonomik çıkarlara uygun olarak yeni imalat deseninin meydana getirilmesine imkân oluşturmak için çiftçiler, yağlı tohum bitkilerinin önem ve özelliklerini bilmelidir. Ülkemizde imalatı olabilen tek senelik tarla bitkileri ayçiçeği, mısır, susam, soya fasulyesi, mısır, kolza, pamuk ve yer fıstığıdır.

Susam, tarımının el emeğine dayalı bir şekilde yürütülmesi ve verimin az olması, yağ bakımdan değerlendirildiğinde imalat maliyetlerinin yükselmesine sebep olmaktadır. Bu da diğer bitkisel yağlar ile rekabet edememesi neticesini meydana getirir. Helva ve tahin imalatında kullanılan susam, 73 bin hektarlık ekim bölgesi ile ülkemiz için oldukça önemli olan bir yağ bitkisi olma özelliği vardır. Susam taneleri %50-60 yağ, %25 protein bulundurur. Yağın kalitesi yüksek olup hoş kokulu ve dayanıklıdır.

Gelişme zamanının kısa olması sebebiyle her cins kültür bitkisiyle munavebeye girebilir. Su tüketimi çok olmayan susam suyun yetersiz bulunduğu bölgelerde tek bir tav suyu verilerek yetiştirilebilir. Buna karşılık iyi bir çapa bitkisi olup oluşma zamanı boyunca 1-2 çapa yeterli olur. Susam tarımının en güç olan kısmı hasat ve harman işleridir. Bitki ve kapsüllerin hepsi aynı vakitte hasada gelmez. Hasatta geç kalınırsa ilk kapsüllerde çatlamalar meydana geleceğinden dane kaybı oluşur.

Bitkilerde yaprak ve kapsüllerin sararması, yaprakların tamamen ya da bir bölümünün dökülmesi, çiçeklenmenin durması, alt kapsüllerin kırmızıya dönüşüp çatlamaya başlaması, tohumların beyaz tanelerinde krem, sarı taneli olanlarda kırmızıya dönüşmesi susamın hasat zamanının geldiğini gösterir. Normal olan koşullarda 60-80 kilo gram ürün elde alınır. Her cins kültür bitkisi ile münavebeye girebileceği gibi, özellikle küçük olan işletmelerde iş gücünün değerlendirilmesine katkısı vardır.

Yer fıstığı, dünya bitkisel yağ imalatında kullanılan yaklaşık olarak 8 yağ bitkisinden ilk üçü arasında bulunan yer fıstığı, baklagiller ailesinden, tek senelik ve yazlık olan bir bitkidir. Bileşimde %45 ve 55 yağ, %20-25 protein, %16 ve 18 karbonhidrat, %25 mineral madde yer alır. Hafif bünyeli, kumlu ve tınlı olan topraklarda oluşan ve oluşma zamanı boyunca 4-8 kere sulanan yer fıstığı mayıs ve haziran aylarında hasadı yapılan ürünlerden sonra 2. Ürün şeklinde ekilebilir. Yer fıstığında hasat zamanının tayininin büyük bir önemi vardır.

Yağlı Tohumlar Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

Çok Okunanlar

Tohum Diyeti Listesi

Tohum Diyeti Listesi

Popüler İçerikler

Editörün Seçtiği

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Mantar Tohumu Türleri ve Özellikleri

Mantar Tohumu Türleri ve Özellikleri

Safran Tohumu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Safran Tohumu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Soğan Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Soğan Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Enginar Tohumu Türleri ve Özellikleri

Enginar Tohumu Türleri ve Özellikleri

Sebze Tohumu Türleri ve Özellikleri

Sebze Tohumu Türleri ve Özellikleri

Güncel

Burçak Tohumu Etki ve Faydaları Nelerdir?

Burçak Tohumu Etki ve Faydaları Nelerdir?

Güncel

Kuru Fasulye Tohumu Ekimi ve Bakımı

Kuru Fasulye Tohumu Ekimi ve Bakımı

Bamya Tohumu Türleri ve Özellikleri

Bamya Tohumu Türleri ve Özellikleri

Bamya tohumu yararları saymakla bitmeyen yazın yetişen bir bitkinin tohumudur. Lezzeti sebebiyle bamyayı çoğu kişi sevmez. Fakat şifa kaynağı bamyayı yalnızca yiyecek o[...]

Haşhaş Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Haşhaş Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Haşhaş TohumuHaşhaşın tohumları çok küçük yapıda olduğu için çimlendirilmesi yağışlar uygun gitmezse zor olur. Orta Anadolu'da en uygun ekim zamanı 20 Eylül 5 Ek[...]

Gül Tohumu Türleri ve Özellikleri

Gül Tohumu Türleri ve Özellikleri

Gül tohumu, ekimi ilk baharda yani mart aylarının başında başlayıp nisan ortasına kadar devam eder. Son baharda ise ekim aylarının başında başlayıp kasım ayının or[...]

Tütün Tohumu Ekiminin Yapıldığı Yerler?

Tütün Tohumu Ekiminin Yapıldığı Yerler?

Tütün Tohumu, Tütün kelimesinin diğer isimleri Nicotiana, Tobacco, Tabac olarak da geçmektedir. Patlıcangiller familyasında yer almaktadır. Tütün sigara yapımında kull[...]

Orkide Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Orkide Tohumu Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

Orkide tohumu, Orkideler günümüzde nesli tehlike de olan bir bitkidir. Oldukça önemli ve gösteriş sahibi olan bu bitkiler, ılık ve nemli ortamlarda yetişmektedir. Bazıla[...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6